"De middeleeuwse vastelavondviering omvat een periode die grofweg kan lopen van Sint-Maarten (11 november) tot Pasen. Vanaf het begin van de tiende eeuw zijn er gedocumenteerde berichten bewaard, vaak opgesteld door tegenstanders, over georganiseerd feestelijk gedrag in de genoemde periode, met sterk overheersende kenmerken van rolverwisseling en schert- send bedoelde overaccentuering of contrastering van het gedrag dat bij de aangenomen rol zou behoren." Het midwinterfeest maakt deel uit van deze feestelijkheden. Of hier nu carnaval wordt gevierd of dat men tijdens de vas- telavondviering eigenlijk het midwinterfeest viert is niet van belang; het gaat hier om feestelijkheden die teruggrijpen op dezelfde tradities. Het gaat hier om uit agrarische levens- vormen afkomstige lentegebruiken, de feesten dienen hetzelfde doel.
Een duidelijke datum voor dergelijke feesten valt niet te geven. Over de hele wereld worden feesten georganiseerd die dezelfde kenmerken dragen. De oorsprong van de feesten is heidens en van Germaans-Keltische origine. Het betreft een demonisch tweegevecht tussen de winter en de zomer. De bestaande waarden en normen worden aan de kaak gesteld door ze om te draaien. De zotten worden de norm, de regenten worden bespot. Travestie, braspartijen en het omkeren van de hierarchie bepalen de feesten.
Het behoeft weinig nadere uitleg dat de machthebbers hiervan niet gecharmeerd zijn: De Amsterdamse magistratuur verbiedt al in 1461 om op straat te lopen 'man noch wijff, knecht noch maged 't sij voor momme ofte voor duyvel'. In Limburg krijgen in 1569 twee personen een boete omdat ze op Onnozele-kinderen- dag, 28 december, gemaskerd hebben rondgelopen, verkleed als duivels.
Een zottenfeest dus. Het feest van de zotten, van de kinderen, van de alcoholisten en van de muzikanten die samen de macht van de zittende regenten overnemen. Zij ontfermen zich over de sleutel van de stad en zij zullen de nieuwe heersende klasse vormen. Alles wordt anders; oud wordt nieuw, winter wordt zomer, omkering is het voornaamste kenmerk van het nieuwe bewind, de oude regenten worden de zotten van de toekomst en de zotten zullen de nieuwe regenten zijn. Mannen zullen voort- aan als vrouw door het leven gaan en omgekeerd, onze horloges lopen terug in de tijd en een nieuwe ijzersterke logica krijgt de wereld in zijn greep.
Het uitbannen van de winter
Het uitgangspunt van het Midwinterfeest wordt gevormd door vruchtbaarheidsrituelen bij het opnieuw ontwaken van de natuur na de winter, hetgeen gepaard gaat met het uitdrijven van demonen die de natuur in hun Winterse verschrikkingen gevangen houden. De Winter moet verdreven worden opdat de zomer haar werk kan doen. Maar, de winter is een wrede tiran. Hij treedt op als koning Winter, geassisteerd door zijn neef, de Baljuw van de sneeuw. Zonder aanziens des persoons teisteren ze arm en rijk, analoog aan de egaliserende dood. De wijze waarop men momenteel de winter tracht uit te bannen is echter verkeerd en bovendien levensgevaarlijk.
Wanneer de klimaatverandering doorzet zal dat volgens een pas verschenen rapport van het Wereld Natuur Fonds grote gevolgen hebben voor de Wintersport. De afgelopen jaren, en ook dit jaar weer, hebben veel wintersportplaatsen te kampen met een gebrek aan sneeuw. Het lijkt erop, aldus het rapport, dat in steeds minder plaatsen in de drie wintermaanden het minimum van 25 tot 30 centimeter sneeuw aanwezig is. Ook voor de natuur heeft het warmer worden van de hooggeberg- ten grote gevolgen. Een wereldberoemd plantje als de Edelweiss kan vedrongen worden door planten die op lagere hoogte en dus in een iets warmer klimaat groeien. In de Alpen is 15 procent van de flora gebonden aan de hoog- ste groeiplaatsen. Die kunnen nergens heen als de temeratuur stijgt en dus worden ze met uitsterven bedreigd. Dieren lopen eveneens gevaar. In de Scandinavische berggebieden wordt de poolvos al verdrongen door de gewone rode vos, zo meldt het Wereld Natuur Fonds.
De zittende Zottenregering acht het onwijs om de winter op een dusdanige manier te verdrijven dat ze niet meer terug wil komen. Het Midwinterfeest zou daarmee komen te vervallen alsmede de bijbehorende braspartijen. Dit kan en mag niet de bedoeling zijn. Het broeikaseffect dient weer te worden vervangen door geraas, ketelmuziek en drinkgelagen. Verkleed als duivels moet men met een instrumentarium van roosters, ketels, vorken en pannen de winterdemonen verjagen. Sinds mensheugenis is het gelukt om met dit instrumentarium de winter de stuipen op het lijf te jagen. Naast geluid heeft ook vuur een reinigende rol. Vervolgens dient men zich aan de feesten over te geven. Vrou- wen zullen hierin de hoofdrol spelen. Het is mannen niet toegestaan een vrouw te kiezen, zij zullen gekozen worden. Als vrouw verklede mannen worden met twijgen geslagen, bij voorkeur op de genitalien.
Zoals gezegd wordt het Uitgangspunt van het Midwinterfeest gevormd door vruchtbaarheidsrituelen bij het opnieuw ontwaken van de natuur na de winter. Men spreekt wel van het 'apertum'. Na een periode van afsluiting gaat de natuur weer open.
In hoeverre Nederland mee gaat doen aan deze vruchtbaarheids- rituelen blijft de gemoederen bezighouden. Vooralsnog lijkt Nederland wel bereid gevonden om te penetreren maar het land voelt er nog weinig voor om zelf gepenetreerd te worden. Dat in de Lage landen met twee maten gemeten wordt, moge duidelijk worden uit de volgende twee citaten:
Delta Atomic, een duur stiertje van Nederlandse komaf, is in Japan aangekomen. Hij belooft een superieure spermaproducent te worden en levert straks het zaad voor een nieuwe generatie Japanse runderen met prachtige uiers en eiwitrijke melk. Nu wil het geval dat het stiertje dat voor zo'n veertigduizend dollar in handen viel van een Japanse coöperatie, helemaal niet naar Japan mocht. Het Keizerrijk verbiedt de invoer van stieresperma, runderenembryo's en levend rundvee uit Nederland. De markt is echter niet geheel dichtgespijkerd, want voor Noord-Amerika maakt Tokyo een uitzondering. Wat deden slimme Nederlandse fokkers? Ze namen het vaderlandse zaad van de spectaculaire stier Jabot, insemineerden een schitterende Nederlandse koe en plantten het Nederlandse embryo over in een Canadese draagmoederkoe. In maart werd het stiertje Delta Atomic geboren. Omdat het dezelfde nationaliteit kreeg als zijn Canadese draagmoeder mocht het Japan in. Het Keizerrijk zet zijn deuren op een kier.
Nederland sluit haar deuren. Aan de vrij soepele wijze waarop aan aanwezige asielzoekers uit voornamelijk Bosni‰ een vluch- telingenstatus wordt verleend komt nu snel een eind. Op dit moment wachten 5700 Bosni‰rs in opvang- en asielzoe- kerscentra op een beslissing over hun verzoek in Nederland te mogen blijven. Dit zijn mensen die na januari 1994 ons land zijn binnengekomen. Wat er met hun gebeurt is onduidelijk.
Nederland en erotiek worden niet met elkaar geassocieerd. De Lage landen
kunnen trots zijn op een lange traditie van koop- manschap en de bijbehorende
dubbele moraal. Van erotiek heeft men in Nederland echter geen kaas gegeten. De
aan te stellen Zottenregering zal hierin zo snel mogelijk verandering aan-
brengen. In een nog aan te nemen Spotmandement wordt Nederland voor de keus
gesteld:
In geschrift 1 wordt haar het penetreren verboden en derhalve is zij
gerechtigd penetratie van buitenaf te verbieden. In dit geschrift wordt er ten
overvloede op gewezen dat ook penetra- tie via een achterdeur niet toegestaan
is.
In geschrift 2 wordt haar het penetreren toegestaan maar ze is in dat
geval ook veplicht zich open te stellen voor penetratie van buitenaf. De
zittende Zottenregering heeft - begrijpelijk - een voorkeur voor de tweede optie
aangezien ze vindt dat Nederland aangaan- de haar erotische uitstraling wel een
face-lift kan gebruiken. Verwijzend naar de noodzaak om de winter te verdrijven
acht ze het zeer wenselijk dat ook de Nederlandse natuur zich in de toekomst
openstelt.
De zottenregering keert zich tegen de invoering van een stads- provincie. Op korte termijn verwacht de zottenregering wel veel van intergemeentelijke samenwerking onder de paraplu van een Regionaal Orgaan van Zotten en Alcoholisten (ROZA) aldus een woordvoerder van de raad. Op de langere termijn moet deze vrijwillige samenwerking toch uitmonden in een direct gekozen regionaal bestuur, omwille van de integraliteit van het bestuur (een samenhangende aanpak van de problemen) en de demo- cratische controle. Dit regionale bestuur krijgt de status van een 'provincie met doorzettingsmacht'. Een provincie die 'knopen kan doorhakken' en de gemeenten zonodig kan 'overrulen'. Het bestuur dat zal bestaan uit vooraanstaande leden van de de feestvierende gemeenschap, zal uiteindelijk een structu- reel, bestuurlijk dak moeten gaan vormen. Dit bestuurlijke dak zal er zorgvuldig op toezien dat er niet op oude normen en waarden wordt teruggegrepen.
Het midwinterfeest. Omwenteling, verandering, spiegeling. Oud wordt nieuw,
nieuw wordt weer oud. Wat dood is komt wel- licht tot leven en wat leeft zal
zeker sterven. Als het woord 'dood' wordt omgedraaid onstaat wederom het woord
'dood'. Omdraaiing van 'leven' levert 'nevel' op. In 'nevel' zullen de levenden
verder leven.
Mannen zullen voortaan vrouw zijn, rijk wordt arm en
arm wordt rijk. Zij die slapen worden wakker en zij die eindelijk wakker zijn
zullen weer in slaap vallen. De normalen worden gek en - op de Dijk zal veel
veranderen - de gekken worden normaal. Na vandaag gaat alles veranderen. Als
dat maar goed uitpakt.
Nu is het tijd om te feesten. Eind (en dus het begin).
Sjoerd
Copyright van deze tekst berust bij de schrijver en de Vereniging X